รู้ไหม ทำไมความจน ถึงทำให้คนกล้าเสี่ยงมากขึ้น

Fiona
17 เม.ย. 26
16:55
72 views

ทำไมความจน ถึงทำให้คนกล้าเสี่ยงมากขึ้น เพราะเมื่อคนรู้สึกว่า มีทรัพยากรไม่พอ หรือแทบไม่มีอะไรจะเสีย การตัดสินใจ จะเปลี่ยนเป็นลองเสี่ยงเพื่อโอกาสมากขึ้น โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ทางเลือกมีจำกัด บทความนี้ จะพาไปทำความเข้าใจ ว่าเบื้องหลังพฤติกรรมนี้ เกิดจากอะไร

งานวิจัยความจน กับพฤติกรรมการตัดสินใจ
ความจนทำให้คน เสี่ยงสุดโต่งมากขึ้น
ความกล้าเสี่ยง เกิดจากอะไร?

งานวิจัยความจน กับพฤติกรรมการตัดสินใจ

งานวิจัยที่ใช้ข้อมูล จากผู้เข้าร่วม 472 คน และติดตามพฤติกรรม ต่อเนื่องนาน 12 เดือน โดยให้ผู้เข้าร่วมเลือกตัดสินใจ ระหว่างเงินที่ได้แน่นอน ตั้งแต่ 100 ยูโร ถึง 700 ยูโร กับโอกาส 50% ในการได้รับ 800 ยูโร ผลที่ออกมาพบว่า คนโดยเฉลี่ย เลือกความเสี่ยง ประมาณ 2.31 ครั้ง

สะท้อนว่าพฤติกรรมเปลี่ยนไป ตามสถานการณ์การเงิน ช่วงที่ยังมีทรัพยากรเพียงพอ คนจะระวังตัว และหลีกเลี่ยงความเสี่ยง แต่เมื่อทรัพยากรลดลงมาก พฤติกรรมจะเริ่มเปลี่ยนไป ในอีกทิศทางหนึ่ง กลุ่มที่มีทรัพยากรน้อย เห็นชัดว่า ความจนทำให้พฤติกรรม สุดโต่งมากขึ้น มากกว่าจะทำให้กล้าเสี่ยงอย่างเดียว (กุมภาพันธ์ 2025) [1]

ความจนทำให้คน เสี่ยงสุดโต่งมากขึ้น

ในการศึกษานี้ นักวิจัยให้ผู้เข้าร่วมตัดสินใจเลือกระหว่าง รับเงินแบบแน่นอน กับลองเสี่ยงเพื่อโอกาสได้มากกว่าซ้ำๆ และติดตามพฤติกรรมต่อเนื่อง เพื่อดูว่าระดับทรัพยากรที่แต่ละคนมี ส่งผลต่อการตัดสินใจอย่างไร เมื่อรวบรวมข้อมูลทั้งหมดแล้ว จึงนำมาเปรียบเทียบ

ทำให้เห็นภาพชัด ว่าพฤติกรรมเริ่มเปลี่ยนไปตามสถานการณ์ชีวิต โดยค่าเฉลี่ยทั้งกลุ่ม มีคนที่เสี่ยงสูง 6% และคนที่ไม่เสี่ยงเลย 17.4% แต่ในกลุ่มที่จนที่สุด ตัวเลขเพิ่มเป็น 12% และ 23.7% พร้อมกับความแปรปรวนของพฤติกรรมที่สูงขึ้นถึง 37% และ 44%

นั่นหมายความว่า เมื่อคนอยู่ในสถานการณ์ขาดแคลน พฤติกรรมจะไม่ได้ไปในทิศทางเดียว แต่จะยิ่งสุดโต่งมากขึ้น บางคนจะระวังตัวมากขึ้น ขณะที่บางคนเลือกเสี่ยงมากขึ้น เพื่อหวังโอกาสเปลี่ยนชีวิต (5 กุมภาพันธ์ 2025) [2]

สถานการณ์ ความยากจนในไทย เป็นยังไง?

รายงานสถานการณ์ ความยากจน ของไทยในปี 2567 แย่ลงเมื่อเทียบกับปี 2566 โดยจำนวนคนจนเพิ่มขึ้นเป็น 3.43 ล้านคน หรือ ร้อยละ 4.89 จากเดิม 2.39 ล้านคน หรือ ร้อยละ 3.41 สะท้อนว่าทั้งจำนวน และสัดส่วน ขยับสูงขึ้นพร้อมกัน อีกทั้งเส้นความยากจนที่สูงขึ้น

ก็ยิ่งทำให้คนบางส่วน หลุดลงมาอยู่ในกลุ่มนี้มากขึ้น โดยเฉพาะแรงงานภาคเกษตร ที่ได้รับผลกระทบมาก ในมุมพื้นที่ ปัญหาความจน ยังกระจุกตัวในบางภูมิภาค และเห็นชัดว่า พื้นที่นอกเขตเทศบาล ยังมีสัดส่วนคนจน สูงกว่าพื้นที่ในเขตเทศบาล อย่างต่อเนื่องในปี 2567

เมื่อเทียบกับ 2566 สาเหตุหลัก มาจากโครงสร้างเศรษฐกิจ ที่พึ่งพาภาคเกษตร และรายได้ที่ไม่แน่นอน ทำให้สถานการณ์ความยากจน ไม่ได้เพิ่มแค่ตัวเลข แต่สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้าง ที่ยังต้องแก้ไขในระยะยาว (17 กันยายน 2025) [3]

ความกล้าเสี่ยง เกิดจากอะไร?

ความกล้าเสี่ยง เป็นพฤติกรรม ที่ไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่ถูกกำหนด จากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งสภาพแวดล้อม สถานการณ์ทางการเงิน และสภาพจิตใจของคน ในช่วงเวลานั้น โดยทั่วไปคนจะกล้าเสี่ยงมากขึ้นเมื่อ ผลตอบแทนที่หวัง ดูคุ้มกับความเสี่ยง

หรือเมื่อรู้สึกว่า ทางเลือกอื่นให้ผลลัพธ์ ที่ไม่พอเปลี่ยนชีวิต เช่นคนที่มีรายได้จำกัด มักมองว่าการกระทำแบบปลอดภัย ไม่ช่วยให้ดีขึ้น จึงยอมลองทางที่เสี่ยงกว่า ในขณะที่คนที่มีสิ่งให้เสียมาก จะระวังตัวมากขึ้น และเลือกทางที่มั่นคงกว่า อีกด้านหนึ่ง ความกล้าเสี่ยง ยังขึ้นอยู่กับการรับรู้

เช่นถ้าคนรู้สึก ว่าตัวเองเสียเปรียบ หรืออยู่ในสถานการณ์กดดัน จะมีแนวโน้ม ตัดสินใจเร็วขึ้น และมองข้ามความเสี่ยงระยะยาว ทำให้เลือกทางที่เสี่ยง โดยไม่คิดรอบด้าน ในทางกลับกัน ถ้ามีความมั่นคง หรือมีตัวเลือกหลายทาง คนจะประเมินผล ได้รอบคอบขึ้น และลดความเสี่ยงลง

ทำไมความจน ทำให้คน กล้าเสี่ยงมากขึ้น?

เพราะเมื่อทรัพยากรมีจำกัด คนจะรู้สึกว่า ทางเลือกปลอดภัย ให้ผลลัพธ์ไม่พอเปลี่ยนชีวิต จึงหันไปเลือกทาง ที่มีโอกาสได้มากกว่า แม้จะเสี่ยงสูง อีกทั้งแรงกดดัน เรื่องรายได้ และค่าใช้จ่าย ทำให้โฟกัสระยะสั้นมากขึ้น อยากได้ผลลัพธ์เร็วขึ้น ส่งผลให้การตัดสินใจ เอนเอียงไปทางลองเสี่ยง

มากกว่าการรักษาสิ่งที่มีอยู่ โดยเฉพาะเมื่อมองว่าไม่มีอะไรจะเสียแล้ว การเสี่ยงจึงกลายเป็นทางเลือก ที่ดูคุ้มที่สุดในสถานการณ์นั้น ยกตัวอย่างที่คนที่มีรายได้น้อย มักจะซื้อหวย เพื่อหวังเปลี่ยนชีวิต แม้จะไม่ถูกหลายครั้ง แต่ก็ยังซื้ออย่างต่อเนื่อง แม้รายได้จะน้อยแต่ก็ยังกล้าเสี่ยง

คนจนเล่นพนันมากขึ้นจริงไหม?

มีแนวโน้มมากขึ้น ในบางกลุ่ม แต่ไม่ใช่ทุกคน เพราะคนที่มีรายได้น้อย มักเผชิญแรงกดดัน ทางการเงินสูง ทำให้บางคน หันไปลองเสี่ยง เพื่อหวังเงินก้อนเร็วๆ อย่างไรก็ตาม ก็มีอีกไม่น้อย ที่ยิ่งระวัง และไม่กล้าเล่นเลย จึงไม่ใช่ว่าคนจนทุกคนเล่น พนันออนไลน์ แต่เป็นกลุ่มที่มีโอกาสเสี่ยงมากกว่าเท่านั้น

สรุปแล้ว ทำไมความจน ถึงทำให้คนกล้าเสี่ยงมากขึ้น

ทำไมความจน ถึงทำให้คนกล้าเสี่ยงมากขึ้น ความจนไม่ได้ทำให้คนกล้าเสี่ยงมากขึ้น แต่เป็นตัวเร่งให้การตัดสินใจ เมื่อทรัพยากรยังพอมี คนจะเลือกความปลอดภัยเพื่อรักษาสิ่งที่มี แต่เมื่อขาดแคลนมากจนรู้สึกว่าทางเลือกเดิมไม่พอเปลี่ยนชีวิต การเสี่ยงจะกลายเป็นทางเลือกที่ดูคุ้มที่สุดในตอนนั้น

ทำไมคนจน ถึงชอบเล่นพนัน?

สาเหตุหลัก มาจากโอกาสในชีวิตที่จำกัด และความต้องการ เปลี่ยนสถานการณ์ แบบรวดเร็ว การพนัน จึงถูกมองเป็นทางลัด ที่อาจทำให้ได้เงินก้อนในเวลาไม่นาน อีกทั้งเมื่อรายได้ไม่พอใช้ คนจะโฟกัสระยะสั้นมากขึ้น บางกรณีก็มีความคิดว่า ไม่มีอะไรจะเสียแล้ว จึงกล้าลองมากกว่าปกติ

เล่นพนันทำให้รวยได้ไหม?

ในความเป็นจริง การพนันไม่ใช่วิธีสร้างความรวยที่ยั่งยืน เพราะระบบถูกออกแบบ ให้เจ้ามือได้เปรียบระยะยาว แม้จะมีคนที่ได้กำไร ในช่วงสั้นๆ แต่ส่วนใหญ่ เมื่อเล่นต่อเนื่อง มักขาดทุนมากกว่า การหวังรวยจากการพนัน จึงมีความเสี่ยงสูง และไม่แน่นอน ต่างจากการสร้างรายได้ หรือการลงทุน