ผ่าตัดกระเพาะ มีกี่แบบ แบบไหนนิยมที่สุด?

Fiona
30 ม.ค. 26
14:55
84 views

ผ่าตัดกระเพาะ มีกี่แบบ การผ่าตัดกระเพาะมี 4 แบบหลัก แต่ละแบบ มีวิธีการผ่าตัด และการลดน้ำหนักต่างกัน โดยวิธี Sleeve Gastrectomy ได้รับความนิยมมากที่สุด เราจะพาไปทำความเข้าใจภาพรวม เพื่อให้เห็นว่าการผ่าตัดกระเพาะคืออะไร มีข้อดี ข้อเสียอย่างไร และเหมาะกับใคร

ควรเตรียมตัวยังไง ก่อนผ่าตัดกระเพาะ?
วิธีการ ผ่าตัดกระเพาะ มีกี่แบบ
ข้อดีในการผ่าตัดกระเพาะคืออะไร?

การตัดกระเพาะเพื่อลดน้ำหนัก คืออะไร?

ผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนัก คือการรักษา ทางการแพทย์รูปแบบหนึ่ง ที่ช่วยควบคุมน้ำหนัก โดยอาศัยการปรับโครงสร้าง ของกระเพาะอาหาร และในบางวิธี อาจรวมถึงการเปลี่ยนเส้นทาง ของลำไส้ เป้าหมายหลัก คือทำให้ร่างกาย รับประทานอาหารได้น้อยลง รู้สึกอิ่มเร็วขึ้น

หรือดูดซึมพลังงาน จากอาหารลดลง ส่งผลให้น้ำหนัก ค่อยๆลดลงอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่การผ่าตัดเพื่อความสวยงาม แต่เป็นการรักษา ที่ใช้กับผู้ที่มีภาวะโรคอ้วน หรือมีปัญหาสุขภาพ ร่วมกับน้ำหนักตัว โดยทั่วไปการผ่าตัดกระเพาะ ลดน้ำหนัก จะทำภายใต้การดูแล ของแพทย์เฉพาะทาง

และถือเป็นการช่วยปรับกลไก การกินของร่างกาย ให้เปลี่ยนไปในระยะยาว ผู้ที่เข้ารับการผ่าตัด จำเป็นต้องปรับพฤติกรรมการกิน และการใช้ชีวิต ควบคู่กันไป เพื่อให้ผลลัพธ์ออกมาดี วิธีนี้จึงไม่ใช่ทางลัด ของการผอมทันที แต่เป็นเครื่องมือหนึ่ง ในการจัดการน้ำหนัก

ประวัติ ของการผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนัก

การผ่าตัดกระเพาะ เพื่อลดน้ำหนัก มีจุดเริ่มต้น ตั้งแต่ช่วงกลางศตวรรษที่ 20 เมื่อแพทย์เริ่มสังเกตว่า การผ่าตัดทางเดินอาหาร บางประเภท ทำให้ผู้ป่วย น้ำหนักลดลงอย่างมาก โดยหนึ่งในวิธีแรก ที่ถือเป็นการผ่าตัด ลดน้ำหนักแบบดั้งเดิม คือการทำ jejunoileal bypass ซึ่งเริ่มทำครั้งแรกในช่วงปี 1950

โดยเป็นการเชื่อมลำไส้ส่วนต้น เข้ากับส่วนปลาย เพื่อทำให้ลำไส้ ขาดการดูดซึมอาหารบางส่วน แม้ว่าวิธีนี้ จะทำให้น้ำหนักลดลงได้ แต่ก็มีปัญหา เรื่องภาวะแทรกซ้อน ทางโภชนาการ ทำให้ไม่ได้รับความนิยม ต่อมาในปี 1960 ศัลยแพทย์อย่าง Dr. Edward Mason ได้พัฒนาเทคนิค gastric bypass

เทคนิคนี้ ลดขนาดกระเพาะ และเปลี่ยนทางเดินอาหาร ช่วยลดน้ำหนักปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ เทคนิคนี้เริ่มเป็นที่รู้จัก ในวงการแพทย์ และกลายเป็นมาตรฐาน ของการผ่าตัดลดน้ำหนัก โดยใช้วิธี Roux-en-Y gastric bypass ที่ได้รับการปรับให้ปลอดภัย และใช้กันหลายประเทศ (27 มกราคม 2026) [1]

ควรเตรียมตัวยังไง ก่อนผ่าตัดกระเพาะ?

ก่อนผ่าตัดกระเพาะ ควรเตรียมตัว ให้ร่างกาย และจิตใจพร้อม เพื่อลดความเสี่ยง และช่วยให้การผ่าตัด ราบรื่นขึ้น แพทย์มักให้ผู้ป่วย เข้ารับการตรวจร่างกายทั่วไป และตรวจพิเศษต่างๆ เพื่อประเมินสภาพสุขภาพ อย่างละเอียด รวมถึงต้องปรึกษา และทำความเข้าใจ ขั้นตอนผ่าตัด

อธิบายข้อจำกัด และผลข้างเคียง ที่อาจเกิดขึ้น การเตรียมตัว ช่วงหลายสัปดาห์ ก่อนผ่าตัด ยังมีการปรับพฤติกรรม เช่นออกกำลังกาย ตามคำแนะนำ เพื่อเสริมสร้างสมรรถภาพร่างกาย และงดแอลกอฮอล์ และบุหรี่ล่วงหน้า เพื่อลดความเสี่ยง ภาวะแทรกซ้อน

ในด้านการปฏิบัติตัว ก่อนวันผ่าตัดจริง ผู้ป่วยมักจะได้รับคำสั่ง ให้งดอาหาร และน้ำล่วงหน้า เป็นระยะเวลาหนึ่ง ตามที่แพทย์กำหนด นอกจากนี้ อาจมีคำแนะนำพิเศษ เกี่ยวกับการปรับอาหารล่วงหน้า เช่นอาจต้องลดปริมาณอาหาร หรือเปลี่ยนเป็นอาหารเหลว ในช่วง 2-3 วันก่อนผ่าตัด (8 มีนาคม 2022) [2]

วิธีการ ผ่าตัดกระเพาะ มีกี่แบบ

การผ่าตัดกระเพาะ ที่ใช้ในการลดน้ำหนัก และรักษาโรคอ้วน มีหลายแบบ แต่โดยทั่วไป สามารถแบ่งเป็น 4 วิธีหลัก ซึ่งแต่ละแบบ มีวิธีการทำงาน และจุดเด่นต่างกัน ดังนี้
Sleeve Gastrectomy เป็นการผ่าตัดผ่านกล้อง เพื่อตัดกระเพาะอาหาร ออกประมาณ 75–80% เหลือกระเพาะรูปท่อขนาดเล็ก ทำให้รับประทานอาหาร ได้ในปริมาณที่น้อยลง และช่วยลดฮอร์โมน ที่กระตุ้นความหิว จึงช่วยลดน้ำหนักได้ เป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมากที่สุด ในปัจจุบัน
Roux-en-Y Gastric Bypass วิธีนี้จะตัดกระเพาะ ให้เล็กลง และสร้างทางเดินอาหารใหม่ โดยเชื่อมกระเพาะส่วนบน กับลำไส้เล็กโดยตรง ทำให้ทั้งรับประทานได้น้อยลง และลดการดูดซึมแคลอรี ส่งผลให้ลดน้ำหนักได้มาก และมักช่วยควบคุมเบาหวานได้ดีขึ้น แต่เป็นวิธีที่ซับซ้อน
Adjustable Gastric Band เป็นการผ่าตัด โดยใส่แถบรัด รอบกระเพาะส่วนบน เพื่อจำกัดปริมาณอาหาร วิธีนี้ไม่ต้องตัดกระเพาะ และสามารถปรับ หรือถอดแถบออกได้ แต่มักให้การลดน้ำหนักช้ากว่าวิธีอื่น และต้องมีการปรับแถบหลายครั้ง หลังผ่าตัด
Biliopancreatic Diversion with Duodenal Switch เป็นวิธีที่รวมการทำ sleeve gastrectomy กับการเปลี่ยนทางเดินลำไส้ เพื่อลดการดูดซึมอาหาร เหมาะสำหรับผู้ที่อ้วนมาก ให้ผลลดน้ำหนัก และควบคุมเบาหวานได้ดี แต่มีความเสี่ยง ต่อการขาดสารอาหาร และเป็นการผ่าตัดที่ซับซ้อนมากที่สุด

ที่มา: ผ่าตัดกระเพาะ Bariatric Surgery มีกี่ประเภท (23 ธันวาคม 2024) [3]

ข้อดีในการผ่าตัดกระเพาะคืออะไร?

ช่วยให้น้ำหนักลดลงได้จริง และต่อเนื่อง การผ่าตัด ช่วยจำกัดปริมาณอาหาร และทำให้รู้สึกอิ่มเร็ว ส่งผลให้น้ำหนัก ลดลงอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะในคนที่ลดน้ำหนักด้วยวิธีอื่น แล้วยังไม่สำเร็จ
ช่วยควบคุมโรคที่มากับความอ้วน หลายคนพบว่าโรคอย่างเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับดีขึ้น หลังน้ำหนักลด
ปรับพฤติกรรมการกินในระยะยาว โครงสร้างกระเพาะที่เปลี่ยนไป ทำให้กินได้น้อยลงตามธรรมชาติ ช่วยลดการกินจุกจิก และควบคุมปริมาณอาหารได้ง่ายขึ้น
เพิ่มคุณภาพชีวิตโดยรวม เมื่อร่างกายเบาลง การเคลื่อนไหวคล่องตัวขึ้น เหนื่อยน้อยลง และมีความมั่นใจในตัวเองมากขึ้น

ข้อเสียของการผ่าตัดกระเพาะคืออะไร?

มีความเสี่ยงจากการผ่าตัด เช่นภาวะแทรกซ้อน การติดเชื้อ หรือปัญหาหลังดมยาสลบ แม้จะพบไม่บ่อย แต่ยังถือเป็นความเสี่ยง
ต้องปรับการกินอย่างจริงจังตลอดชีวิต หลังผ่าตัดต้องควบคุมอาหาร กินทีละน้อย และเลือกชนิดอาหารมากขึ้น หากไม่ปรับพฤติกรรม อาจเกิดปัญหาสุขภาพตามมา
เสี่ยงต่อการขาดสารอาหาร โดยเฉพาะวิตามิน และแร่ธาตุบางชนิด จึงจำเป็นต้องเสริมอาหาร และติดตามสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ
ไม่ใช่ทางลัด ที่ไม่ต้องดูแลตัวเอง หากยังใช้ชีวิตแบบเดิม เช่นไม่ได้ ออกกำลังกาย ลดน้ำหนัก หรือกลับไปกินเกิน อาจทำให้น้ำหนักกลับมาเพิ่มได้

ผ่าตัดกระเพาะ มีกี่แบบ กล่าวโดยสรุป

การผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนัก เป็นทางเลือก ทางการแพทย์ ที่มีหลายวิธี แต่ละแบบมีหลักการ ผลลัพธ์ และข้อจำกัดที่แตกต่างกัน ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการทำให้น้ำหนักลดลงเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพ ในระยะยาว ไปจนถึงการปรับพฤติกรรมการกิน และการใช้ชีวิตหลังผ่าตัด

ผ่าตัดกระเพาะลดเพื่อน้ำหนักเหมาะกับใคร?

การผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนัก เหมาะกับผู้ที่มีภาวะโรคอ้วน ในระดับที่ส่งผลต่อสุขภาพ หรือมีโรคประจำตัว ที่เกี่ยวข้องกับน้ำหนัก เช่นเบาหวาน หรือความดัน และพยายามลดน้ำหนัก ด้วยการควบคุมอาหาร และออกกำลังกายแล้ว แต่ไม่ได้ผล

ผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนักไม่เหมาะกับใคร?

การผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนัก ไม่เหมาะกับผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก แบบเร่งด่วน โดยไม่อยากเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต ผู้ที่ยังไม่พร้อมดูแลตัวเอง หลังผ่าตัด ผู้ที่มีปัญหาทางจิตใจ เกี่ยวกับการกินอย่างรุนแรง หรือมีโรคบางชนิด ที่ทำให้การผ่าตัด มีความเสี่ยงสูง