เบาหวานทำให้ ไตเสื่อมไหม รวมคำถามสำคัญ

เบาหวานทำให้ ไตเสื่อมไหม เบาหวานเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ที่ทำให้ไตเสื่อม เพราะน้ำตาลในเลือดสูงนานๆ จะไปทำร้ายหลอดเลือดฝอยเล็กๆ ในไตที่ทำหน้าที่กรองของเสีย พอหลอดเลือดพวกนี้เสียหาย ไตก็กรองของเสียได้แย่ลงเรื่อยๆ

เปิดสาเหตุสำคัญ ทำไมเบาหวานถึงทำให้ไตเสื่อม?

เพราะน้ำตาลในเลือดสูงไปเพิ่มแรงดันในหน่วยกรองของไต ทำให้หลอดเลือดฝอยในไตค่อยๆ เสื่อมสภาพ ยิ่งคุมน้ำตาลไม่ดีนานเท่าไหร่ ไตก็ยิ่งถูกทำลายมากขึ้นเท่านั้น และเบาหวานมาคู่กับความดันสูง ซึ่งก็ซ้ำเติมไตหนักขึ้นไปอีก

โรคไตจากเบาหวานเรียกว่าอะไร?

เรียกว่า ไตเสื่อมจากเบาหวาน หรือ เบาหวานลงไต เป็นภาวะแทรกซ้อนเรื้อรังที่พบบ่อยมากในคนเป็นเบาหวาน โดยเฉพาะคนที่เป็นมานานเกิน และคุมน้ำตาลได้ไม่ดี

จากเบาหวานสู่ไตวายเรื้อรังใช้เวลานานแค่ไหน?

ในทางการแพทย์พบว่าผู้ป่วยที่คุมน้ำตาลไม่ได้ ในช่วง 5 ปีแรกไตจะเริ่มโดนทำลายก่อน พอผ่านไปอีกสัก 5-15 ปี ความดันโลหิตสูงก็ตามมา และการทำงานของไตก็แย่ลงไปอีก แล้วพออีกแค่ 3-5 ปีหลังจากนั้น ส่วนใหญ่ก็จะกลายเป็นไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย (2 พฤศจิกายน 2010) [1]

เบาหวานส่งผลต่อหน่วยกรองไตอย่างไร?

ตอนนี้เบาหวานเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของโรคไตเรื้อรัง พอน้ำตาลในเลือดสูงนานๆ เข้า หลอดเลือดฝอยในไตจะเปลี่ยนไป ทำให้เลือดเข้าไตเยอะขึ้นแต่หลอดเลือดขาออกดันตีบ แรงดันในหน่วยกรองไตสูงขึ้นเรื่อยๆ จนโปรตีนรั่วออกมากับปัสสาวะ ถ้าปล่อยให้รั่วเยอะๆ ไตก็จะพังและเสื่อมลงอย่างรวดเร็ว (30 เมษายน 2026) [2]

อาการไตเสื่อมจากเบาหวานเป็นยังไง?

ช่วงแรกแทบไม่มีอาการเลย กว่าจะรู้ตัวก็จะเสื่อมไปเยอะแล้ว อาการที่พอสังเกตได้คือ ปัสสาวะเป็นฟองเยอะผิดปกติ บวมที่เท้าหรือหน้า อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร และความดันโลหิตสูงขึ้น

เบาหวานลงไตตรวจเช็คได้ยังไง?

หมอจะตรวจจากปัสสาวะดูค่าโปรตีน (ไมโครอัลบูมิน) ที่รั่วออกมา และตรวจเลือดดูค่าการทำงานของไต เป็นประจำทุกปี คนเป็นเบาหวานควรตรวจอย่างน้อยปีละครั้ง แม้จะยังไม่มีอาการ

ถ้าคุมน้ำตาลได้ดีป้องกันไตเสื่อมได้ไหม?

ป้องกันได้แน่นอน ถ้าคุมน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยชะลอความเสื่อมของไตได้มาก ยิ่งคุมได้ดีเท่าไหร่ โอกาสที่ไตจะเสื่อมช้าลงหรือไม่เสื่อมก็ยิ่งสูงขึ้น

นอกจากคุมน้ำตาล ต้องทำอะไรอีกเพื่อถนอมไต?

ต้องคุมความดันโลหิตให้ดีด้วย เพราะความดันสูงซ้ำเติมไตหนักขึ้น ลดอาหารเค็มและโปรตีนที่มากเกินไป กินยาตามหมอสั่งอย่างสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ที่ทำร้ายไต และงดสูบบุหรี่

ไตเสื่อมจากเบาหวานรักษาหายไหม?

ถ้าตรวจเจอเร็วและคุมน้ำตาลกับความดันได้ดี สามารถชะลอไม่ให้ไตเสื่อมต่อได้ แต่ถ้าไตเสียหายไปแล้วจะไม่กลับมาเป็นปกติทั้งหมดได้ ทำได้แค่ชะลอไม่ให้แย่ลงไปกว่าเดิม เพราะฉะนั้นตรวจแต่เนิ่นๆ คือสำคัญที่สุด

เบาหวานลงไตถ้าไม่รักษาจะเป็นยังไง?

ถ้าปล่อยไว้ไตจะเสื่อมไปเรื่อยๆ จนถึงระยะสุดท้าย ไตวายเรื้อรัง ซึ่งต้องฟอกไตหรือปลูกถ่ายไตเพื่อให้มีชีวิตอยู่ต่อได้ เป็นภาวะที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตมาก จึงควรป้องกันตั้งแต่เนิ่นๆ ดีกว่ารอให้ลุกลาม

คนเป็นเบาหวานควรตรวจไตบ่อยแค่ไหน?

โดยทั่วไปแนะนำให้ตรวจปีละครั้ง แต่ถ้าเป็นเบาหวานมานานแล้ว หรือคุมน้ำตาลได้ไม่ค่อยดี หมออาจนัดตรวจถี่ขึ้น เพื่อจับความผิดปกติของไตให้เร็วที่สุดตั้งแต่ยังไม่มีอาการ

อาการระยะแรกและระยะลุกลาม ของเบาหวานลงไต

เบาหวานระยะแรก อาจจะยังดูปกติไม่มีอาการอะไร แต่พอเริ่มลามมากขึ้นสังเกตได้จากปัสสาวะจะมีฟองเยอะเพราะโปรตีนรั่ว เริ่มมีอาการบวมที่ขา เท้า รอบตา หรือหน้า ความดันโลหิตจะสูงขึ้น รู้สึกเหนื่อยง่ายอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน และอาจมีอาการปวดแน่นแถวหลังช่วงเอวตามมาด้วย

จะชะลอการเสื่อมของไต เมื่อเป็นเบาหวานได้อย่างไร?

ถ้าอยากชะลอไตเสื่อมตอนเป็นเบาหวานลงไต ต้องรีบดูแลตัวเองตั้งแต่เนิ่นๆ ด้วยการคุมน้ำตาลให้อยู่ในเป้าหมาย กินยาคุมน้ำตาลและความดันตามหมอสั่งอย่างเคร่งครัด ลดการกินโปรตีนกับเกลือ ดื่มน้ำให้พอดีไม่มากหรือน้อยไป งดบุหรี่กับแอลกอฮอล์ และหมั่นออกกำลังกายสม่ำเสมอ

สรุปให้ชัด เบาหวานทำให้ไตเสื่อมจริงไหม?

เบาหวานทำให้ไตเสื่อมได้จริง โดยเฉพาะถ้าระดับน้ำตาลในเลือดสูงต่อเนื่องนานๆ เพราะจะค่อยๆ ทำลายหลอดเลือดเล็กๆ ในไต ทำให้ไตกรองของเสียได้แย่ลง ดังนั้นการคุมน้ำตาล และตรวจการทำงานของไตเป็นประจำ