ถาม-ตอบเกี่ยวกับ เบาหวานขึ้นตา คืออะไร

เบาหวานขึ้นตา คืออะไร ก็คือภาวะที่เบาหวานไปทำร้ายเส้นเลือดเล็กๆ ในจอประสาทตานั่นเอง เวลาน้ำตาลในเลือดสูงนานๆ มันจะไปทำลายผนังหลอดเลือดฝอยที่มาเลี้ยงตา ทำให้เลือดรั่วซึม บวม หรือหลอดเลือดใหม่งอกออกมาผิดปกติ ซึ่งถ้าปล่อยไว้นานๆ ก็ทำให้ตามัวลงเรื่อยๆ จนถึงขั้นตาบอดได้เลย

เบาหวานขึ้นตามีสาเหตุมาจากอะไร?

สาเหตุหลักๆ คือน้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรัง ยิ่งเป็นเบาหวานมานาน คุมน้ำตาลไม่ดี ก็ยิ่งเสี่ยงมาก นอกจากนี้ยังมีปัจจัยเสริมอย่างความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง การสูบบุหรี่ หรือแม้แต่คนที่เป็น เบาหวานขณะตั้งครรภ์ อยู่แล้ว ก็ทำให้อาการแย่ลงได้เร็วขึ้น

ถ้าเบาหวานขึ้นตาจะมีอาการยังไง?

ช่วงแรกๆ แทบไม่มีอาการเลย คือจุดอันตราย เพราะกว่าจะรู้ตัว โรคก็ลุกลามไปเยอะแล้ว พอเริ่มมีอาการก็มักจะตามัวลงเรื่อยๆ หรือมัวเป็นบางช่วง มองเห็นจุดดำๆ หรือเส้นๆ ลอยไปมา สีสันดูซีดจางลง มองภาพตรงกลางบิดเบี้ยว และในรายที่รุนแรงอาจตามัวฉับพลันจากเลือดออกในตาได้เลย

เบาหวานขึ้นตามีโอกาสเกิดขึ้นมากแค่ไหน?

คนที่เป็นเบาหวานเสี่ยงสารพัดโรคตา เช่น ต้อกระจก ต้อหิน และเบาหวานขึ้นตา ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของภาวะตาบอดในปัจจุบัน โดยสถิติพบว่าผู้ป่วยที่สะสมโรคมา 2-3 ปี จะมีโอกาสเป็นเบาหวานขึ้นตา 3-4% และจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 15-20% เมื่อเป็นนานครบ 15 ปี (2024) [1]

เบาหวานขึ้นตาอันตรายจนทำให้ตาบอดได้จริงไหม?

สามารถทำให้ตาบอดได้ และเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของการตาบอดในผู้ใหญ่วัยทำงานเลย ถ้าไม่รักษา จอตาจะถูกทำลายไปเรื่อยๆ อาจเกิดจอตาลอก เลือดออกในวุ้นตา หรือความดันในตาสูงจนตาบอดถาวรได้ แต่ถ้าตรวจเจอเร็วและรักษาทันเวลา ก็ช่วยชะลอหรือหยุดความเสียหายได้เยอะ

ผู้ป่วยเบาหวานต้องตรวจตาบ่อยแค่ไหน?

ผู้ป่วยเบาหวานควรตรวจตา และขยายม่านตาปีละครั้งแม้ตาจะปกติ โดยหลังตรวจตา ตาจะมัว 4-6 ชั่วโมง ห้ามขับรถเอง ควรมีญาติไปด้วย ถ้าปกติให้ตรวจซ้ำทุกปี แต่ถ้าเจอความผิดปกติจะต้องรักษา หรือตรวจถี่ขึ้นตามความรุนแรงของโรค (15 กรกฎาคม 2026) [2]

ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นเบาหวานขึ้นตา?

คนที่เสี่ยงสูงก็คือคนที่เป็นเบาหวานมานาน ยิ่งนานยิ่งเสี่ยง โดยเฉพาะถ้าคุมน้ำตาลได้ไม่ดี มีความดันโลหิตสูงหรือไขมันในเลือดสูงร่วมด้วย นอกจากนี้ผู้หญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวาน และคนที่สูบบุหรี่ก็เข้าข่ายเสี่ยงมากขึ้นเช่นกัน

เบาหวานขึ้นตามีกี่ระยะ รู้ทันสัญญาณเตือน?

ระยะของเบาหวานขึ้นตาแบ่งคร่าวๆ ได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่

1.ระยะไม่มีหลอดเลือดใหม่งอก (NPDR) เริ่มจากหลอดเลือดฝอยโป่งพองเล็กน้อย ไปจนถึงเลือดออกและมีของเหลวรั่วซึมมากขึ้น

2.ระยะมีหลอดเลือดใหม่งอก (PDR) ร่างกายพยายามสร้างหลอดเลือดใหม่มาชดเชย แต่หลอดเลือดพวกนี้เปราะบางมาก แตกง่าย เสี่ยงเลือดออกในตาและจอตาลอกสูง ถือเป็นระยะรุนแรง

ป้องกันเบาหวานขึ้นตายังไงได้บ้าง?

ป้องกันได้ไม่ยาก แค่ต้องทำสม่ำเสมอ ทั้งคุมน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ตามที่หมอแนะนำ คุมความดันและไขมันในเลือดด้วย ตรวจตากับจักษุแพทย์เป็นประจำอย่างน้อยปีละครั้ง แม้ยังไม่มีอาการ พร้อมทั้งเลิกสูบบุหรี่ ออกกำลังกาย และกินอาหารที่เหมาะสม

ถ้าเบาหวานขึ้นตาแล้วจะรักษาหายไหม?

ส่วนที่จอตาถูกทำลายไปแล้ว จะไม่กลับมาเป็นปกติ แต่การรักษาช่วยหยุดหรือชะลอไม่ให้แย่ลงได้ วิธีรักษาก็มีตั้งแต่คุมน้ำตาล ความดัน และไขมันให้ดีที่สุดซึ่งสำคัญที่สุด ไปจนถึงฉีดยาเข้าวุ้นตาเพื่อลดอาการบวม เลเซอร์รักษาจอตา หรือผ่าตัดวุ้นตาในรายที่มีเลือดออกมากหรือจอตาลอก

สรุปให้ชัด เบาหวานขึ้นตาเกิดขึ้นได้ยังไง?

เบาหวานขึ้นตาเกิดจากน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน จนไปทำลายหลอดเลือดเล็กๆ ที่จอประสาทตา ทำให้หลอดเลือดรั่ว บวม หรือมีเส้นเลือดผิดปกติเกิดขึ้น จนกระทบการมองเห็นได้ ดังนั้นการคุมน้ำตาลและตรวจตาสม่ำเสมอจึงสำคัญมาก